- MR głowy i szyi
- MR w okulistyce
- MR kręgosłupa
- MR kości i/lub stawów
- MR aorty piersiowej i innych dużych naczyń klatki piersiowej
- MR serca i osierdzia
- MR brzucha i miednicy
- MR dróg żółciowych (MRCP)
- Angiografia Rezonansu Magnetycznego (angio MR)
- MR tkanek miękkich ciała
- MR piersi
Stosuje się do wykluczenia, pogłębienia diagnostyki albo monitorowania: guzów mózgu lub opon mózgowych, diagnostyce podstawy czaszki i oczodołów, nerwiaka nerwu słuchowego, guzów przysadki, zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, encefalopatii, leukodystrofii, wewnątrzczaszkowych powikłań chorób laryngologicznych, chorób demielinizacyjnych, wrodzonych malformacji mózgu lub opon, zakrzepicy zatok żylnych, wykrywaniu wewnątrz-czaszkowych malformacji naczyniowych.
W uzupełnieniu do badania TK, MR wykonuje się do pogłębienia diagnostyki lub monitorowania: urazów głowy, padaczki, udarów i zmian pooperacyjnych.
MR pozwala na bardzo wczesne diagnozowanie udarów niedokrwiennych mózgu, co ma decydujące znaczenie o podjęciu decyzji o sposobie leczenia.
Wśród najnowszych technik MR mających zastosowanie w diagnostyce chorób w obrębie głowy można wymienić: dyfuzję, perfuzję, spektroskopię MR, czynnościowy rezonans magnetyczny (fMR) i badanie tensora dyfuzji (traktografię).
Badania dyfuzyjne pozwalają na ocenę dyfuzji wody w tkankach. Na podstawie badania dyfuzyjnego można diagnozować wczesny udar niedokrwienny, różnicować guzy mózgu i oceniać ich stopień złośliwości, a także oceniać aktywność ognisk demielinizacyjnych.
Badanie perfuzyjne dostarcza wiadomości o regionalnym przepływie krwi, co ma zastosowanie w diagnostyce wczesnego udaru, przed podjęciem decyzji leczenia tromblolitycznego, pozwala zróżnicować zmiany ogniskowe mózgu (łagodne/złośliwe) pozwala odróżnić guza pierwotnego mózgu od przerzutu oraz pozwala określić optymalne miejsce biopsji guza. Badania perfuzyjne pozwalają także na dokładne określenie granic guza oraz ocenę wznowy nowotworowej po radioterapii.
W spektroskopii MR ocenia się metabolizm tkanek, co pozwala na wczesne wykrycie ogniska niedokrwiennego, określenie charakteru zmiany ogniskowej, bardzo wczesną ocenę skuteczności leczenia chemioterapeutycznego oraz diagnostykę niektórych chorób neurodegeneracyjnych np. choroby Alzheimera.
Czynnościowy rezonans magnetyczny (fMR) ma zastosowanie w diagnostyce ognisk padaczkorodnych i diagnostyce demencji. fMR pozwala także na tworzenie tzw. map ośrodków korowych, co ma duże znaczenie w planowaniu leczenia neurochirurgicznego, w celu oszczędzenia istotnych ośrodków korowych.
Badanie tensora dyfuzji polega na ocenie kierunku dyfuzji cząsteczek wody Uzyskane w ten sposób trójwymiarowe obrazy (zwane traktografią) służą do zobrazowania przebiegu głównych dróg nerwowych, co ma znaczenie w planowaniu leczenia operacyjnego, pozwalając neurochirurgowi wykonać operację w sposób oszczędzający.
Wykorzystuje się dla pogłębienia diagnostyki patologii oczodołu, gałki ocznej i/lub dróg wzrokowych, tyreopatii tarczycowej czy podwójnego widzenia.
W sytuacjach pilnych MR kręgosłupa jest wykonywane w diagnostyce ucisku rdzenia kręgowego przez wtórne lub pierwotne guzy nowotworowe. W takich sytuacjach, przy istnieniu neurologicznych objawów ogniskowych badanie MR musi być wykonane w trybie cito, to jest w ciągu maksymalnie 24 godzin. Rutynowo MR wykorzystuje się do wykluczenia, pogłębienia diagnostyki lub monitorowania: guzów tkanki nerwowej lub opon, zapalenia rdzenia lub opon, choroby demielinizacyjnej, ucisku rdzenia kręgowego, wrodzonych zaburzeń rdzenia kręgowego, ogona końskiego lub opon, mielopatii, radikulopatii szyjnej, piersiowej, lub lędźwiowe, zwężenia kanału kręgowego, urazu oraz do badania każdego przypadku choroby kręgosłupa u kobiet w ciąży.
Wykorzystuje się do wykluczenia, pogłębienia diagnostyki lub monitorowania: guzów wywodzących się z kości lub innej tkanki łącznej, zapaleń, martwicy, zmian zapalnych, zwyrodnieniowych i pourazowych kości, ścięgien i chrząstek stawu biodrowego, kolanowego, łokciowego, barkowego, skokowego stępu i nadgarstka, w diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, szczególnie u pacjentów z niejednoznacznymi obrazami rentgenowskimi stawów krzyżowo-biodrowych, którzy są HLA B27 pozytywni. MR pozwala także na diagnostykę lub monitorowanie problemów pourazowych np. ześlizgu bliższej przynasady kości udowej, pozapalnej lub pourazowej fuzji przynasady u pacjentów poniżej 16 roku życia. Dzięki badaniu MR można również dokonać ceny żywotności chrząstki przeszczepionej.
MR aorty piersiowej i innych dużych naczyń klatki piersiowej
MR ma zastosowanie w diagnostyce rozwarstwienia aorty, tętniaka aorty, pękniętego tętniaka aorty, zespołu Marfana, innych wrodzonych wady aorty, wykluczeniu aortalnego pochodzenia obwodowych zatorów. Dzięki badaniu można również kontrolować efekty leczenia rozwarstwienia aorty lub anomalii łuku aorty, koarktacji, a także rozpoznać około aortalną infekcję lub ropień. MR wykonuje się również w celu pooperacyjnej oceny graftu aortalnego.
MR pozwala na ocenę nabytych i wrodzonych wad żyły głównej górnej, żyły głównej dolnej i układu żyły wrotnej m.in. diagnostyka choroby Budda-Chiari. Zastosowanie MR pozwala na znalezienie patologii w tętnicach płucnych, wliczając centralną zakrzepicę, tętniaki, stenozę i rozwarstwienie.
Dzięki MR można także ocenić inwazję naczyniową w przebiegu chorób nowotworowych lub układowych a także różnicować pomiędzy guzem a zakrzepicą.
Badanie wykorzystywane jest do diagnostyki morfologii serca, funkcji hemodynamicznej, perfuzji mięśnia sercowego z oceną jego żywotności, metabolizmu serca, morfologii i funkcji zastawek, powikłań zawału np. tworzenia się tętniaka. MR pozwala także na ocenę dysplazji komorowej, wrodzonych wad serca, anomalii żył płucnych oraz monitorowanie wyników operacji wrodzonych wad serca. W diagnostyce osierdzia MR pozwala na ocenę grubości osierdzia i wykrycie przerzutów, diagnozę zapalenia osierdzia oraz wysięku i/lub tamponady.
Badanie MR pozwala na różnicowanie zmian ogniskowych wątroby, głównie przerzutów i guzów pierwotnych. Do najczęstszych wskazań tego typu należy np. różnicowanie naczyniaka z innymi zmianami ogniskowymi. Dzięki MR można diagnozować także rozlane choroby miąższu wątroby takie jak; hemochromatozę, chemosyderozę, marskość i stłuszczenie.
MR umożliwia ocenę i lepszą charakterystykę niektórych nowotworów trzustki, nerek, nadnerczy i torbielowato – litych guzów jajników. MR jest metodą z wyboru w diagnostyce przetok/ropni u pacjentów z chorobą Crohna, ropni i przetok około odbytniczych, żyły głównej dolnej u pacjentów z rozpoznanym litym guzem nerek. U pacjentów z alergią na radiologiczne środki kontrastowe lub u pacjentek w ciąży zamiast badania radiologicznego można wykonać urografię MR. U kobiet w ciąży MR daje możliwość oceny łożyska, prawidłowości lub wady płodu. MR ma także zastosowanie w ocenie macicy u pacjentek przed planowaną embolizacją mięśniaków. U mężczyzn MR stosuje się w diagnostyce i ocenie stopnia zaawansowania raka gruczołu krokowego i jąder. MR jest też metodą z wyboru w ocenie stopnia zaawansowania raka odbytnicy.
Stosowane do pogłębienia diagnostyki choroby dróg żółciowych i trzustki w sytuacjach, kiedy wyniki innych badań są niejednoznaczne.
Angiografia Rezonansu Magnetycznego (angio MR)
Stosowana jest do wykluczenia lub pogłębienia diagnostyki udaru, choroby tętnic szyjnych oraz niewydolności kręgowo-podstawnej, rozwarstwienia tętnic szyjnych lub kręgowych, tętniaków wewnątrzczaszkowych, wewnątrzczaszkowych malformacji tętniczo-żylnych, zakrzepicy zatok żylnych, nieprawidłowości naczyń u pacjentów uczulonych na radiologiczne środki kontrastowe, niedrożności żyły głównej górnej, dolnej i dużych żył miednicy, oraz oceny tętnic obwodowych w kończynach dolnych i górnych.
Ponadto angio MR wykorzystywane jest do oceny zwężenia tętnicy nerki przeszczepionej i oceny stopnia zwężenia tętnicy nerkowej przed angioplastyką lub stentowaniem.
Zastosowanie MR do badania aorty i innych dużych naczyń klatki piersiowej zostało opisane powyżej.
W uzupełnieniu do badania USG lub TK rezonans magnetyczny pozwala na pogłębienie diagnostyki lub monitorowanie złośliwych i łagodnych guzów tkanek miękkich.
Generalnie MR piersi wykonuje się szczególnie w przypadkach, kiedy podejrzewany rak piersi jest klinicznie i mammograficznie ukryty, lub u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka ( pacjenci z genem BRCA1 i BRCA2), u których inne metody diagnostyczne nie wykazały patologii. W diagnostyce piesi MR daje możliwość oceny wielkości raka i jego stosunku do powięzi. MR ma znaczenie w przedoperacyjnej i pooperacyjnej ocenie raka zarówno zrazikowego jak i przewodowego, wieloogniskowego lub wieloośrodkowego szczególnie u młodych kobiet. Ważnym wskazaniem do wykonania MR piersi jest także konieczność oceny piersi po operacji rekonstrukcji lub powiększenia a także ocena implantu piersi. Spektroskopia MR ma zastosowanie we wczesnej ocenie skuteczności chemioterapii.
