Badanie SPECT

Informacje na temat badania medycyny nuklearnej SPECT →
Wskazania i przeciwwskazania do badania medycyny nuklearnej SPECT →

Informacje na temat badania medycyny nuklearnej SPECT

 

Badanie SPECT, czyli technika określana jako tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, jest metodą uzyskiwania obrazu narządów, a przede wszystkim oceny ich czynności, przy pomocy niewielkich dawek izotopów promieniotwórczych (radioznaczników). Izotopy podawane są zwykle bezpośrednio do naczyń, wyjątkowo doustnie. Istnieją specjalne monogramy i wzory, na podstawie których oblicza się dawkę izotopu w zależności od masy i powierzchni ciała. Najczęściej używanym radioizotopem jest technet-99m, rzadziej używa się jodu-131, talu-201 i galu-67. Izotopy te zwykle są związane z odpowiednio dobranymi związkami chemicznymi powodującymi gromadzenie się ich w tym, a nie w innym narządzie. I tak: koloidalna siarka wychwytywana jest przez komórki Browicza-Kupfera wątroby; kuleczki albumin zatrzymują się w naczyniach włosowatych płuc; technet połączony z fosforanami gromadzi się w kościach.

 

Radioizotopy używane w badaniach scyntygraficznych emitują względnie mało szkodliwe dla organizmu promieniowanie gamma. Promieniowanie beta niszczące komórki używane jest w terapii radioizotopowej. Pochłonięta dawka waha się zwykle od 0,1 do 1Gy. Rozmieszczenie izotopów, oraz drogi ich przepływu, wydzielania i wydalania, obrazuje się na monitorze komputera przy pomocy urządzeń zwanych gammakamerami, w których detektor przesuwa się nad badanym narządem. Gamma kamery są nowszą generacją aparatów medycyny nuklearnej. Duża głowica tego aparatu obejmuje swoim polem widzenia całość badanego narządu (wątroby, serca, mózgu, nerek), a badanie trwa znacznie krócej w porównaniu z tradycyjnym scyntygrafem. Wynik badania można obecnie utrwalać w pamięci komputera, gdzie możliwa jest zmiana skal barwnych, filtrowanie, wygładzanie a przede wszystkim badanie czynności narządów. Gamma kamery ruchome (rotujące) umożliwiają uzyskanie obrazów warstwowych (tomograficznych), podobnie jak w tomografii komputerowej. Obrazy te uzyskuje się przez okrężny ruch głowicy aparatu wokół ciała pacjenta.

Podstawową zaletą metod izotopowych jest badanie czynności narządu: przepływu krwi, filtracji moczu pierwotnego, przepływu żółci w przewodach wątrobowych itp. Zatem, o ile techniki rentgenograficzne lepiej obrazują strukturę narządu, trudno o lepszą technikę diagnostyczną niż metody izotopowe w badaniu funkcji narządów wewnętrznych. Ponadto, badania izotopowe pozwalają niejednokrotnie uniknąć wykonania badań radiologicznych obarczonych ryzykiem powikłań - połączonych z cewnikowaniem naczyń lub podawaniem jodowych środków kontrastowych (arteriografia, cholangiografia, koronarografia, urografia).

Szczególnie przydatnymi badaniami izotopowymi są:

  • Perfuzyjna i wentylacyjna scyntygrafia płuc w ocenie zaburzeń krążenia płucnego, w tym zatorowości płucnej
  • Perfuzyjna scyntygrafia mięśnia sercowego, jako badanie selekcjonujące i poprzedzające koronarografię (angiografia naczyń wieńcowych
  • Statyczna scyntygrafia wątroby w rozpoznawaniu i nadzorze przebiegu przewlekłego zapalenia wątroby
  • Izotopowe badania nerek w rozpoznawaniu nerkowego tła nadciśnienia

 

Wskazania i przeciwwskazania do badania medycyny nuklearnej SPECT

 

Wskazania do badania SPECT

Badania SPECT stosuje się w diagnostyce chorób kości, nerek, układ nerwowego, serca i naczyń, tarczycy, wątroby. Należy jednak wymienić inne grupy patologii, w których badania izotopowe również posiadają swoje zastosowanie:

  • Scyntygrafia guzów sutka (scyntymammografia): różnicowanie łagodnych i złośliwych zmian w sutku
  • Scyntygrafia hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego (carcinoid, gastrinoma, insulinoma)
  • Scyntygrafia krwawienia z przewodu pokarmowego
  • Scyntygrafia nowotworów pierwotnych i przerzutowych przy pomocy przeciwciał monoklonalnych i innych znaczników onkofilnych (o powinowactwie do guzów).
  • Scyntygrafia przełykowego zarzucania treści żołądkowej
  • Nawracające zapalenia płuc u dzieci
  • Scyntygrafia przytarczyc: lokalizacja gruczolaka przytarczyc
  • Scyntygrafia rdzenia nadnerczy: nadciśnienie tętnicze wywołane guzem rdzenia nadnerczy
  • Scyntygrafia ślinianek: guzy ślinianek, zaburzenia wydzielania śliny, zwłaszcza jednostronne
  • Scyntygrafia szpiku kostnego: nacieczenie nowotworowe szpiku kostnego
  • Scyntygrafia uchyłka Meckela: krwawienie z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u dzieci
  • Scyntygrafia żołądkowego zarzucania treści dwunastniczej: podejrzenie żółciowego zapalenia żołądka, zwłaszcza u dzieci

Przeciwwskazania do badania SPECT

  • Ciąża lub brak możliwości wykluczenia ciąży przez pacjentkę
  • Niewielkie ograniczenie dla badania stanowi karmienie piersią - zaleca się przerwę w karmieniu przez 12 godziny po podaniu radioznacznika, nie należy podawać dziecku pierwszej uzyskanej porcji pokarmu
  • Brak wskazań klinicznych do badania
  • Badania nie należy przeprowadzać bezpośrednio lub w trakcie radioterapii, chemioterapii, po badaniach endoskopowych, operacjach, biopsjach, z wyjątkiem indywidualnych przypadków